LẠI NÓI VỀ ĂN CẮP VĂN CHƯƠNG

VTH: Trước đây tôi có viết một bài về đạo thơ trên blog (tại đây và tại đây). Có rất nhiều phản ứng khác nhau. Người đồng tình (chủ yếu là những người sáng tác chuyên nghiệp) ủng hộ  những người không hiểu (đa phần là những người viết mang tính giải trí trên blog) cho là tôi “làm lớn chuyện” và thậm chí còn nghĩ là tôi kiêu căng chủ quan “vì viết về mặt trời thì ai cũng có quyền viết sao bảo ai đạo của ai?” he he he CoolSealed.  Đọc được bài này trên phongdiep.net  tại đây xin copy lại mời quý vị xem:

alt

 

Nhà văn chân chính không ngồi chung chiếu với

quân ăn cắp

 

(Phong Điệp phỏng vấn nhà văn Triệu Xuân)

 

Khi báo chí đã phát hiện đã dóng trống khua chiêng thì các cơ quan thực thi luật pháp phải nhập cuộc liền truy tố xét xử nghiêm minh. Cô Lê Thủy ở Dak Nông ăn cắp một truyện ngắn nếu ngay tức khắc bị buộc bồi hoàn 100 triệu đồng bị đuổi việc thân bại danh liệt có viết ra cái gì cũng không ai in thì gương tày liếp có ai còn dám ăn cắp nữa không?

 

  • PV: Liên tục các vụ đạo văn được phát giác trong thời gian gần đây. Đối tượng đạo văn khá đa dạng. Thưa nhà văn Triệu Xuân ông nghĩ gì về thực trạng này? 

Nhà văn Triệu Xuân: Cái gọi là đạo văn cần nói trắng phớ ra là ăn cắp ăn cướp công lao động sáng tạo của người khác. Có đủ mọi giới mọi lứa tuổi từ học sinh giáo sư tiến sỹ đến người làm báo viết văn phạm tôi ăn cắp văn ăn cắp công trình ăn cắp tác phẩm của người khác. Chuyện này không phải mới xuất hiện. Nó có từ nhiều chục năm trước nhưng thời ấy khó phát hiện mà có phát lộ cũng ít người biết. Nay truyền thông nhanh mạnh kinh khủng thành ra dễ phát hiện dư luận biết liền. Các em học sinh ăn cắp văn thì rất nhiều nhưng còn hiểu được. Một số người có học hành có bằng cấp vẫn ăn cắp vì tài năng không có nhưng hám danh lợi quyền lực… thế là ăn cắp. Đây là sự tha hóa nghiêm trọng của con người! Tháng 11-2004 tôi xuất bản tiểu thuyết Cõi mê (NXB Hội Nhà văn vừa tái bản lần thứ tư) viết trực diện về đề tài tha hóa. Con người đắm chìm trong cõi mê vì tiền bạc danh lợi chức quyền. Đạo đức xuống cấp không tưởng tượng nổi. Dễ hiểu thôi đó là hậu quả của cả môi trường xã hội của một nền giáo dục không tôn vinh người trung thực có tài có đức “xuất xưởng” không phải “thành phẩm” mà quá nhiều “phế phẩm”. Cái nước mình đã và đang ở trong giai đoạn kỳ cục thế này: Người có tài thật sự có lương tâm trong sáng thường chịu nhiều thiệt thòi. Những kẻ láu lỉnh đi đường tắt giỏi thủ đoạn luồn lách cơ hội thì thăng tiến vù vù làm giàu nhanh chóng rồi làm sếp của mấy người có tài. Trong môi trường ấy ăn cắp là tất yếu có chi “lọa”. Thực trạng này đang ngày càng phát triển vì môi trường khí hậu đất đai quá trời màu mỡ thuận lợi!

 

  • PV: Từng có những vụ đạo văn mà báo chí cũng như người bị hại vào cuộc rất quyết liệt nhưng rồi sau đó thì rất ít vụ việc được giải quyết thật sự rốt ráo. Theo ông nguyên nhân vì sao? Vai trò của báo chí của các cơ quan quản lý báo chí xuất bản trong những trường hợp phát hiện có đạo văn là gì?

 

Nhà văn Triệu Xuân: Trước khi trở thành nhà văn chuyên viết tiểu thuyết tôi là một nhà báo chuyên viết phóng sự điều tra tôi đã làm báo từ năm 1974 đến năm 2000 mới về làm Trưởng Chi nhánh Nhà xuất bản Văn học tại TP. Hồ Chí Minh. Tôi nghĩ: Ở nước mình không nên hy vọng quá nhiều vào vai trò của báo chí của các cơ quan quản lý báo chí xuất bản! Báo chí có công rất lớn là phát hiện tội phạm nhưng xử lý tội phạm thì phải là các cơ quan tư pháp hành pháp. Báo chí có chăng chỉ làm được chuyện đánh trống rồi buông dùi! Còn các cơ quan quản lý báo chí xuất bản ư? Họ cần phải bơi được một ngàn mét mà sức lực của họ chỉ bơi được 200 mét là cùng! Các cơ quan hành pháp tư pháp mà không ra tay thì chẳng cần để lâu cứt trâu cũng hóa bùn. Có kẻ ăn cắp công trình tác phẩm của người khác mà vẫn nhơn nhơn là Viện trưởng của một Bộ coi về “nền tảng phát triển của xã hội”. Năm 1993 NXB Văn học xuất bản tác phẩm Các nhà khoa bảng Việt Nam (1075-1919) tái bản 2006. Phó GS Ngô Đức Thọ chủ biên. Biên soạn gồm Ngô Đức Thọ Nguyễn Thuý Nga Nguyễn Hữu Mùi. Thế mà có một ông tên Nguyễn Đình Hương Giáo sư Tiến sỹ Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá Giáo dục Thanh niên thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội ăn cắp luôn 350 trang sách đưa vào sách của mình xuất bản tại NXB Giáo dục năm 2010. Sách có Lời Giới thiệu của Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm: "Cuốn sách Việt Nam hướng tới nền giáo dục hiện đại do Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Đình Hương biên soạn là một tác phẩm công phu có nhiều tư liệu giá trị và nội dung phong phú". Chuyện tày đình mà như bịa! Những người viết tiểu thuyết tài ba cũng khó mà dám bịa như rứa! Khi ông Hương bị PGS Ngô Đức Thọ mắng: Anh ăn cắp tác phẩm của tôi ông Hương trả lời thật nham nhở: “Vâng... Việc này tôi xin nhận sai lầm với bác Ngô Đức Thọ nhưng... tôi chỉ vì muốn lưu truyền kiến thức cho đời sau”! Quả là ông Hương nói thật: Ông ta lưu truyền thói ăn cắp cho đời sau vì ông làm tới chức Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá Giáo dục Thanh niên thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội kia mà. Quả là tởm không còn nhân cách! Hết biết! Đúng ra trong những vụ nhỡn tiền thế này các cơ quan bảo vệ luật pháp phải xuống tay liền. Tôi đã từng tìm hiểu vấn đề này ở các nước phát triển như Hoa Kỳ Australia. Ở đó rất ít chuyện ăn cắp văn nhưng nếu có đủ chứng cứ là bị bắt ra tòa phải bồi thường ngay bị đuổi việc và ngồi tù. Việt Nam mốn ngăn chặn nạn ăn cắp văn chỉ còn cách dùng quyền năng của luật pháp. Phải truy tố xử theo luật đã có. Điều gì chưa có luật thì Quốc hội phải sửa đổi bổ sung liên tục. Cho nên khi báo chí đã phát hiện đã dóng trống khua chiêng thì các cơ quan thực thi luật pháp phải nhập cuộc liền truy tố xét xử nghiêm minh. Cô Lê Thủy ở Dak Nông ăn cắp một truyện ngắn nếu ngay tức khắc bị buộc bồi hoàn 100 triệu đồng bị đuổi việc thân bại danh liệt có viết ra cái gì cũng không ai in thì gương tày liếp có ai còn dám ăn cắp nữa không?

 

  • PV: Bàn về chuyện đạo văn có người đặt vấn đề là: tại sao hành vi ăn cắp một cái xe máy người phạm tội có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Vậy tại sao hành vi ăn cắp một tác phẩm văn học của người khác thành của mình lại giải quyết có chiều hướng xuê xoa và dễ dãi như hiện nay? Lẽ nào một tác phẩm văn học không đáng giá bằng một chiếc xe máy ? Nhà văn nghĩ gì về điều này?

 

Nhà văn Triệu Xuân: cái gốc của vấn đề là sự vô cảm của nhiều người của xã hội với kẻ ăn cắp. Những người có chức có quyền lẽ ra phải xuống tay xử lý theo luật pháp mà họ lại xuê xoa nghĩa là họ đồng lõa rồi còn gì.  Biết đâu họ cũng xài bằng giả cũng ăn cắp một cái gì đó! Chỉ có cùng hội cùng thuyền trong đạo Chích thì mới bao che cho kẻ cắp bao che cái xấu cái ác. Vậy nên chăng là ngay khi báo chí phát hiện toàn xã hội phải lên án bằng mọi phương tiện có trong tay. Lâu nay chúng ta hay nói đến hệ thống chính trị vững mạnh kia mà. Thế khi gặp kẻ ăn cắp văn thì cái hệ thống này đi đâu? Ông thủ trưởng của cô Lê Thủy không xử lý kỷ luật cô Thủy là vì sao? Bà chủ tiệm chả lụa mà tôi quen đặt câu hỏi: “Liệu ổng có mắc gì với cô Thủy ăn cắp?”. Thời thuộc Pháp một người dân trong làng thua bạc phải nhảy xuống sông tự tử lập tức ông Lý trưởng nơi ấy bị phạt bị giáng chức. Nay đã có ông thủ trưởng nào bị kỷ luật khi nhân viên của mình phạm pháp chưa? Hòa cả làng cứt trâu hóa bùn là do thế! Cái nước mình nó thế. Tôi nghe nói GS Hoàng Ngọc Hiến hay nói câu này?

 

  • PV: Lý giả về tình trạng nhiều nhà văn chấp nhận và thoả hiệp chung sống hoà bình với nạn đạo văn nhà thơ Inrasara cho rằng: “phần đông các nhà văn Việt Nam không được gì cả khi đạo văn. Bị đạo văn họ cũng chẳng mất mát gì lớn. Bởi đại đa số là không đáng. Không đáng mà phải đuổi theo nó thì mất cả sinh lực nên ít ai hào hứng. Nhất là với cơ chế chưa có gì là rõ ràng của hôm  nay”. Theo ông có nên  vì “bị đạo văn cũng chẳng mất mát gì lớn” nên chúng ta sẽ không cần phải quá gay gắt với chuyện đạo văn xảy ra như cơm bữa hiện nay?  

 

Nhà văn Triệu Xuân: Nhà văn chân chính không ngồi chung chiếu với quân ăn cắp! Chung sống hòa bình là thế nào? Hãy cùng nhau xuống tay ngăn chặn nạn ăn cắp nếu không chả khác nào tiếp tay cho cái xấu cái ác!

 

  • PV: Là người làm công tác xuất bản kinh nghiệm của ông trong việc phát hiện cũng như xử lý với các tác phẩm đạo văn?

 

Nhà văn Triệu Xuân: Với những nhà văn chuyên nghiệp những người đã thành danh khi tiếp nhận bản thảo tôi rất vui niềm vui của một người đam mê nghề nghiệp. Còn với những tác giả lạ lẫm chưa thấy in sách bao giờ tiếp nhận bản thảo đọc qua và hỏi chuyện vài phút là cảm nhận được ngay thực hư. Thế nhưng do có quá nhiều người mới viết nhiều bản thảo quá làm sao mà linh cảm chính xác mãi được. Tôi liền nghĩ ra một cách: Với những người mới dại dột lao vào nghề văn nhất là mới làm thơ mang bản thảo thơ đến xin Giấy phép Chi nhánh NXB Văn học đều lịch sự đề nghị tác giả viết vào bản thảo hai câu: “Tôi là chủ sở hữu quyền tác giả bản thảo này. Tôi cam kết không vi phạm bản quyền”. Đã có một số tác giả tự giác loại một vài bài thơ câu thơ trong bản thảo của mình sau khi viết hai câu trên. Nhờ cách này và một vài thủ thuật khác mà mười một năm qua chúng tôi không bị mắc lỡm!

 

  • PV: Để ngăn chặn tình trạng đạo văn bên cạnh sự chung sức của pháp luật của báo chí chúng ta không thể không nói đến ý thức của người cầm bút. Dù là chuyên nghiệp hay không chuyên nghiệp thì cũng luôn cần phải có lòng tự trọng. Họ tôn trọng chữ của người khác thì cũng là họ biết tôn trọng chính mình. Điều giản dị ấy nhưng tại sao lại khó thực hiện với nhiều người như vậy thưa nhà văn? Họ cóp nhặt văn của người khác lấy nguyên văn tác phẩm của người khác thành tác phẩm của mình không chút xấu hổ và nghĩ đến hậu quả có thể xảy ra. Tại sao vậy?

 

Nhà văn Triệu Xuân: Như đã nói ở trên kẻ ăn cắp văn là phế phẩm mà nền giáo dục của chúng ta thải bừa bãi ra xã hội. Có một thời đọc văn mà thấy tới gần nửa là trích dẫn ông ốp ông ép nói thế này thế nọ. Họ lười suy nghĩ lười sáng tạo cho nên nếu không trích dẫn thì họ biết viết cái gì. Thầy rứa thì trò làm sao giỏi? Ngày nay thiếu gì người cầm bút mà lười đi thực tế lười đọc sách. Có ông giáo sư thú nhận trong mười lăm năm qua ông ta không đọc hết một cuốn tiểu thuyết nào! Có không ít người viết về nền văn học trong nhiều năm qua quanh đi quẩn lại chỉ biết nêu danh vài tác giả và tác phẩm tại thành phố họ sống. Một vài bài còn được đến cả chục bài như thế thì nhảm hết sức! Bệnh lười đi lười đọc khộng chịu mua sách đọc nói dựa nói theo nói leo phê phán theo kiểu đánh bề hội đồng… đã trở thành thâm căn cố đế mất rồi. Không chịu thâm nhập học hỏi từ cuộc sống không đọc sách để tích lũy vốn sống tri thức trực tiếp và gián tiếp thì làm sao viết văn làm sao sáng tạo? Ăn cắp là phải thôi!

 

  • PV: Nhân chuyện đạo văn vấn đề bảo vệ bản quyền tác phẩm cho các nhà văn cũng rất quan trọng. Nhưng chính các nhà văn chúng ta thì lại rất lơ tơ mơ về chuyện này. Tác phẩm của họ bị tùy tiện sử dụng trên mạng trong các tuyển tập và họ chỉ còn nước nhìn thấy tên mình mà… thở dài. Để cải thiện tình trạng này theo nhà văn chúng ta cần phải làm gì? 

 

Nhà văn Triệu Xuân: Không phải ai cũng tơ lơ mơ đâu. Những người chí cốt với nghề sau khi xuất bản tác phẩm đều nhanh chóng đăng ký bản quyền tác giả văn học nghệ thuật; sau hai tuần được Cục Bản quyền (Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch) cấp Giấy chứng nhận quyền tác giả. Có người cẩn thận hơn: đi đăng ký ngay sau khi hoàn thành bản thảo nữa cơ. Nhà văn chuyên nghiệp là phải vậy.

 

  • PV: Xin cảm ơn nhà văn đã trò chuyện cùng Văn nghệ Trẻ

alt

Bài đã đăng Văn nghệ Trẻ    

 

bảythi

"Đoạn trường Tân thanh" là câu chuyện của một tác giả người Tàu ! Nguyễn Du dựa theo cốt truyện đó và những nhân vật trong truyện để viết Truyện Kiều. Ý tưởng là của người ta cốt truyện là của người ta! Ở đây có đạo không???

Trong khoa học có khái niệm "thừa kế và "trích dẫn nguồn". Những phát minh khoa học những bài báo khoa học đều được phát triến trên cái đã có trước thừa kế nó để bước những bước phát triển phát minh sau đó. Nhà khoa học chân chính có dẫn nguồn của công trình trước và viết ra những phát hiện phát mình của mình.

"Đạo" "ăn cắp" cũng phải được hiểu cho đúng nghĩa văn hóa của nó.
Hỡi các nhà văn chuyên nghiệp nhà thơ chuyên nghiệp nhà văn hóa!

vuthanhhoa

Đất nước nghìn năm văn hiến
Nhưng...xe máy lại quí hơn
Vì người mất sẽ...cung tiến
Một nửa khi tìm được luôn!

Viết bởi Lê Trường Hưởng 17 Apr 2011 17:09

Nói một cách tỉnh táo thì... xe máy trộm được không bán cả xe thì tháo rời từng thứ cái chân chống cũng còn đổi được tiền. Trộm... Người bây giờ còn nguyên chưa chắc đã tìm được "đầu ra" nói gì "tháo rời"? Hí hí. Thú thật là nghìn năm văn hiến rồi mà chưa có cái xe máy nào made in Viet Nam hoành tráng kể cũng khó hiểu anh Lê Trường Hưởng nhỉ? Cám ơn anh tặng mấy câu thơ ạ.

vuthanhhoa

Khiếp quá trình báo đủ kiểu mà mấy lần vào thăm đáp lễ mà k đc. Rào rấp kiểu gì vậy H ? Mà sao chọn cái ảnh minh họa lại chọn ảnh lão Còm này vậy >? Nhưng trong ảnh ta chỉ đi bới rác bán cho đồng nát thôi chứ k phải bị văn chương thó được đâu đó đâu nha. Chú thích giùm đc k ?

Viết bởi CÒM 17 Apr 2011 16:5

Hé hé anh Còm kính mến
Anh vào nhầm nhà mợ nào rùi hôm qua em còn đi trình công an vì không thấy... trộm trở lại mà? hí hí. TB: Nhà em không khóa cửa và kiểm duyệt comment bao giờ nhận cái nào không ưa là "phăng teo" ngay khỏi nghĩ nhiều cho già...hihi. Cám ơn anh ghé thăm nhé.

vuthanhhoa

"Nhà văn Triệu Xuân: Nhà văn chân chính không ngồi chung chiếu với quân ăn cắp! Chung sống hòa bình là thế nào? Hãy cùng nhau xuống tay ngăn chặn nạn ăn cắp nếu không chả khác nào tiếp tay cho cái xấu cái ác!"
...Dạ anh không ngồi thì em ăn cắp em ngồi cùng anh ha? Các bạn ơi nhà văn chân chính không ngồi với tôi nhưng tôi ngồi cùng đó nha haha...

Viết bởi Ăn trộm 17 Apr 2011 15:51

Bạn Ăn Trộm thân mến
Thời gian sẽ chỉ rõ chân chính chân phụ thôi mà bạn ngồi cùng cũng không lẫn được đâu yên tâm đi! He he

vuthanhhoa

Trên đời này ăn cắp bất thứ cái gì cũng là điều xấu xa. Người túng bấn đánh liều ăn cắp con vịt bị xử mấy năm tù. Kẻ có học ăn cắp cả gia tài tri thức nhưng chỉ "được" phê bình nhắc nhở. Vì thế nạn ăn cắp nhất là ăn cắp tài sản vô giá sẽ có tiếp diễn. Chắc VTH còn nhớ vụ ăn cắp nhạc của một "nhạc sĩ" có tuổi có tên trước đây chứ! Dư luận xã hội lên tiếng nhưng pháp luật chưa nghiêm thì cũng khó chấm dứt tệ nạn này.

Viết bởi LVB 17 Apr 2011 15:51

Anh LVB kính mến
"Ăn cắp tri thức" là hành vi ăn cắp tinh vi và vô liêm sỉ nhất vì nó xảy ra ở những cái đầu được học hành tử tế được đào tạo có ý thức hẳn hoi. Em tin rằng sau những chuyện rùm beng đã nêu các nhà văn rút ra nhiều kinh nghiệm để bảo vệ tác phẩm của mình và bọn Trộm cũng thấm thía hơn và chắc có lẽ sẽ... tinh vi hơn hi hi. Cám ơn anh ghé thăm và cảm nhận chúc anh vui nhé.

vuthanhhoa

"...Người có tài thật sự có lương tâm trong sáng thường chịu nhiều thiệt thòi. Những kẻ láu lỉnh đi đường tắt giỏi thủ đoạn luồn lách cơ hội thì thăng tiến vù vù làm giàu nhanh chóng rồi làm sếp của mấy người có tài. Trong môi trường ấy ăn cắp là tất yếu có chi “lọa”. Thực trạng này đang ngày càng phát triển vì môi trường khí hậu đất đai quá trời màu mỡ thuận lợi!...."
----
em họ ơi! anh nhập tâm đoạn trên đấy! nhưng đừng hỏi:"chổ anh có vậy không?" nhé!
- hu hu! ăn cắp văn là ...như vậy. còn có kẻ xấu ăn cắp tên để "lấy lòng"... thì sao đây? anh quá rối trong "xử đẹp" với "hắn"! chúc em họ và các cháu vui nhiều ở tuần mới!

Viết bởi VMT 17 Apr 2011 15:45

Anh cùng họ kính mến
Lại nhớ câu vè: "Thật thà thẳng thắn thường thua thiệt/ lươn lẹo lắt léo lại... lên lương!" hí hí chuyện này đâu cũng zậy mà! Chúng mình "Ăn cơm với cáy nên ngáy o o" có gì cứ phang thẳng tay anh họ à ngán chi! he he. Chúc anh nhiều thơ hay nhiều vui vẻ ạ!

Lê Trường Hưởng

Đất nước nghìn năm văn hiến
Nhưng...xe máy lại quí hơn
Vì người mất sẽ...cung tiến
Một nửa khi tìm được luôn!

vuthanhhoa

Chị cũng thấy câu hỏi của bác Văn Công Hùng bơi bị chí ní. Hìhì

Viết bởi Nguyễn Lâm Cúc 17 Apr 2011 15:26

Chị Lâm Cúc iu!
He he bác Hùng ăn xôi nhiều nên dạo này nói năng sâu sắc quá thiện tai thiện tai...ke ke!!

CÒM

Khiếp quá trình báo đủ kiểu mà mấy lần vào thăm đáp lễ mà k đc. Rào rấp kiểu gì vậy H ? Mà sao chọn cái ảnh minh họa lại chọn ảnh lão Còm này vậy >? Nhưng trong ảnh ta chỉ đi bới rác bán cho đồng nát thôi chứ k phải bị văn chương thó được đâu đó đâu nha. Chú thích giùm đc k ?

vuthanhhoa

chia sẻ cùng chị về chuyện văn chương
em cũng có vài câu thơ được các bạn trẻ trích làm câu slogan và làm chữ kí em thầm cảm ơn và thấy vui còn chuyện "đạo" lại là một chuyện khác không thể nào chấp nhận được. Khi viết được một bài thơ hay bài văn mà mình thấy tâm đắc mình thấy như là nhẹ hẫng và vui sướng cho nên em luôn tôn trọng những sản phẩm của mình và gìn giữ nâng niu như đứa con bé bỏng vậy - và giả sử đứa con mình bị ai đó bắt cóc.. quả là 1 điều tức tối và buồn bã.

Viết bởi reu 17 Apr 2011 15:10

Rêu iu quý!
Có lần mình trao đổi với nhà văn Nguyễn Quang Lập về vấn đề liên quan anh Lập bảo: Thật ra cũng đơn giản thôi chỉ cần mang các tác phẩm của mình đến đăng ký bản quyền tại Cục bản quyền là rõ ràng ngay sau đó có chuyện gì thì không phải mất công "tranh nuận" hì hì. VN mình Luật Pháp còn lỏng lẻo và các nhà văn thì ngại thủ tục rườm rà cũng là thể hiện tính không chuyên nghiệp vậy! Mong các bạn trẻ đang dồi dào sáng tác lưu ý để bảo vệ chính mình và bảo vệ cho thành quả văn hóa của xã hội. Mến.