LÊ VŨ VIẾT VỀ TẬP THƠ VŨ THANH HOA

 

Tôi biết thơ Đoàn Vĩnh Phúc: Lạ mạnh và đầy hơi thở đương đại. Tôi biết nhạc Đoàn Vĩnh Phúc: Âm hưởng du dương quyến rũ lòng người. Tôi biết anh là dịch giả của rất nhiều bài viết và tham gia biên tập một số trang báo mạng... Nhưng khi đọc các bài phê bình của anh về một số tác phẩm Văn chương tôi mới thực sự "mết".
Và thật vinh hạnh cho tôi anh đã chọn bình tập thơ "Trong em có người đàn bà khác"... Bài đăng (có thu gọn) trên Báo Người Lao động thứ năm ngày 14 tháng 10 năm 2010

Vũ Thanh Hoa xin post lại toàn bộ bài bình của anh Đoàn Vĩnh Phúc với bút danh quen thuộc Lê Vũ cho tập thơ mới nhất của mình: Trong em có người đàn bà khác.





Mặc cho đức hạnh mồ côi (1)

( Đọc "Trong em có người đàn bà khác" của Vũ Thanh Hoa

 NXB Hội Nhà Văn - 2009)


"Người ta không sinh ra là phụ nữ người ta trở thành phụ nữ.". (On ne nait pas femme on le devient- Simone de Beauvoir). Phải chăng từ ý niệm này nhà văn Y Ban viết " I am ...đàn bà" còn Vũ Thanh Hoa thì khẳng định :Trong em có người đàn bà khác. Và tập thơ dụn dịn những con chữ sáng chiều một "Nhật ký tình" thuần chất tuyệt không pha tạp. 65 bài thơ là những khoảnh khắc tình: mắt tình môi tình mùa tình internet tình và cả ...giường tình. Thế giới ngôn ngữ của nhà thơ ê hề những răng lưỡi thân môi miệng... và lông tơ lông măng ngực hồng eo thon thân trắng ...những hương sắc mùi vị cứ như lan tỏa cắm vào những cột mốc ngày tháng. Phải chăng Trong em có người đàn bà khác là một màn trình diễn tính dục (performance of sex) sản phẩm của một ma trận sắc giới?

***

Thực chất Trong em có người đàn bà khác ẩn tàng tâm thức của người đàn bà đương đại với niềm riêng yêu dấu với khao khát bản năng sinh tồn (Eros) và khát sống một cách trọn vẹn như chính mình. VTH đã cầm bút theo cái nghĩa "Thơ giúp con người là chính mình vì trước hết thơ là phương thức sống và sống trọn vẹn" ( John Perse)  

Đã không hề có những đại tự sự những nát nhàu nhân sinh những vực ngờ yếm thế. VTH sống 24 giờ của mình như cây kim đồng hồ xoay vòng theo tâm điểm anh : 24 giờ vòng quanh tờ lịch mỏng /em chạy vào anh/ lạy Trời! / anh đừng là dị bản. Còn một năm sột soạt tờ tờ lịch rơi em cuộn mình trong giọt lệ & nụ cười nhan sắc trăng dạ dạ giảm thanh huy(2)

cuộn một năm giấu vào tờ lịch /mười hai giọt lệ thầm

mười hai nụ cười ngỏ /nắng tàn phai nét trăng (cuộn) .

Mặc kệ những lật bật nhá nhem ngày mặc kệ bi đát với tồn sinh VTH cứ muốn làm cái xương sườn nhỏ nằm dưới cánh tay anh để được che chở nằm kề trái tim để được vỗ về. Nàng trốn vào anh để vui buồn cũng như người thiếu phụ của Trương Cữu Linh (2) nhớ chàng đến gầy hao thanh sắc theo bóng trăng khuyết tàn. Ôi chữ tình là cái chi chi cái chi chi để Mimosa hoa vàng với mộng.: tay Anh choàng áo len Em /trăng non như trăng mật/mây mỏng như voan mềm /trải lá thông Em gối (Đêm Mimosa).Tình ngả nghiêng khi tiếng thu vọng khúc sương mù rồi buông một chút cúc vàng áo một loang tím mây mờ để thẩn thờ : buông chút vàng vào cúc /thẫn thờ suốt mùa thu /buông chút tím mây mờ /lặn trăng vào thăm thẳm. Hình ảnh thu được lập lại với tần số cao. Thu đầy trong thơ VTH những nhao nhác quền quệt những eo óc nguồn cơn những héo hon ly biệt mất mát. Nhưng nếu "mâm cỗ tình" của nhà thơ chỉ có chừng ấy mộng mộng thì cửa sẽ khép lại với cái ngôi nhà  lãng mạn ngày cũ !

            Không VTH đã mở lòng và làm một bước nhảy đẹp. Tựa đề trong em có người đàn bà khác âm âm một diễn ngôn là một cú va đập đầu tiên vào cách diễn đạt truyền thống. Em là đàn bà đàn bà chứ không trang trọng kín đáo kiểu "phụ nữ" Đông Phương. Và em đã tung hê cái tôi (ego) thầm kín không dặt dè không sợ những bĩu môi ngoảnh mặt lại với đức hạnh. Em đóng gói bao nhiêu giáo điều huấn dụ phong kiến cất vào Bảo tàng viện giả ngơ trước những mô hình đạo đức văn hóa.       

ngày nín lặng căn phòng trống điện thoại im miên man chăn gối ngủ
kỷ niệm thức /thân thể gọi /ngày không anh...(
Nhật ký )

Tiếng tình yêu không chỉ thầm thỉ dịu ngọt buông mềm vào trăng buông tơ áo ngọc mà là tiếng của thân thể gọi nồng nàn. Và lời cứ như hú vang bất tận những vòng tay hơi thở răng lưỡi miệng ...Thân thể không còn là phương tiện mà là chủ thể của tình yêu .

Hãy siết em trong vòng tay bất tận /Hãy dịu dàng thở trong em hơi thở
Hãy gối đầu lên ngực em và nói
 (làm thế nào để em không yêu anh).

Không che đậy VTH biện bày cả gối chăn giường chiếu và tung hê thịt da hơi thở âm thanh tiếng động của tình ái. Mỗi lần ngủ với nhau mình như hai người mới. Điệp khúc láy đi láy lại một hòa âm quãng ba xác quyết.  Tính dục nữ ở đây bùng lên ám ảnh ám thị cảm hứng sáng tạo nghệ thuật nghe phảng phất tín ngưỡng bái vật giáo (fétichesme) mặt khác rạo rực cái libido của Freud. Và phải chăng đây là con đường hiện sinh mà nhà thơ mơ hồ tự biện trong nhắm mắt đi trong đêm ?

            Yếu tố sex có cả trong Dâm thư (pornography) và văn chương gợi cảm (erotica) nhưng hai thể loại này không thể và không hề giống nhau khi dâm thư kích thích dục vọng con người một cách thô thiển còn erotica thì hướng con người về cái Đẹp của uyên nguyên. Văn nghệ cởi trói tính dục cởi mở và những cây bút trẻ hôm nay mỗi người một phong cách thể hiện. Vi Thùy Linh Phan Huyền Thư Lê Thị Thẫm Vân nhóm Ngựa Trời ...có người dịu dặt kín đáo có người thẳng thừng trực ngữ có người phẩn uất kêu gào về Bình đẳng giới. Vũ Thanh Hoa thuộc nhóm đầu gợi cảm( erotique) :  mạnh mẽ trong ý thức kín đáo trong ngôn từ.

Sóng tình dào dạt mắt môi /Mặc cho đức hạnh mồ côi một mình. Vẫn biết " đa tình tự cổ thiên di hận" nhưng thây kệ hãy để cho  "sóng tình" dị nịch nhân (3) vì đơn giản dễ hiểu. Em không thể một mình /nằm một mình /chống chếnh /nằm một mình  (Một mình). Yêu là " tôi muốn" và không cần mặc áo cầu kinh nhật tụng. Tình yêu là một loại " đạo" là con đường dẫn về chân ngã với hoan lạc của riêng mình...

thân ghì thân /run rẩy nhịp tinh cầu
dòng nham thạch phun quyện hòa núi lửa (
Giao hưởng bi